TNS NIPO publicaties

5 april 2008

Het land van Verdonk
Gaat Rita Verdonk de doodstraf opnieuw invoeren, alle snelwegen in de Randstad zesbaans maken en de subsidiering van het bijzonder onderwijs stopzetten?

In opdracht van De Volkskrant voerde TNS NIPO een peiling uit naar de meningen over een groot aantal issues onder het electoraat, maar met name onder de achterban van Rita Verdonk. De steekproef is zo samengesteld dat voldoende personen die in eerdere peilingen hebben aangegeven op Trots op Nederland (TON) te willen stemmen zijn vertegenwoordigd, zodat hierover betrouwbare uitspraken kunnen worden gedaan.

De respondenten is een aantal stellingen (31 stuks) over een zeer divers scala aan onderwerpen voorgelegd. Deze stellingen zijn relatief prikkelend geformuleerd en komen niet overeen met de standpunten van Rita Verdonk of een andere partij. Ze geven echter wel een beeld van voorstellen die politieke partijen (en mate name partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum) zouden kunnen doen. Het onderzoek dient dan ook vooral te worden opgevat als een 'virtuele oefening in directe democratie'.

'Meerderheid beslist' wordt goed ontvangen
Rita Verdonk heeft aangegeven dat ze haar politieke koers wil laten afhangen van wat de meerderheid van de kiezers wil. Mensen kunnen (waarschijnlijk) op haar website aangeven of ze voor of tegen een bepaald voorstel zijn. Van alle Nederlanders noemt bijna tweederde (65%) dit idee goed tot zeer goed. Van de potentiële TON-stemmers is maar liefst 94 procent enthousiast. Ook VVD- en PVV-stemmers (TK 2006) zijn zeer positief.

Van alle kiezers zegt tien procent zeker gebruik te gaan maken van de mogelijkheid te stemmen op de site van Rita Verdonk, 26 procent zal dit waarschijnlijk doen. Van de potentiële TON- stemmers zegt 27 procent zeker te gaan stemmen en 55 procent waarschijnlijk.

Nederland onder Verdonk: doodstraf wordt ingevoerd, boerka verboden, openbaar vervoer gratis, meer kerncentrales, snelwegen zesbaans én de overheid gaat meer investeren in het terugdringen van CO2-uitstoot
Indien Rita Verdonk haar peilingen op internet zal gaan uitvoeren en haar beleid wil baseren op de meerderheidsstem, staat haar nog een aantal lastige dilemma's te wachten. Uit onderstaande tabel blijkt dat de potentiële TON-stemmers het in meerderheid eens zijn met de meeste stellingen (met 19 van de 31). Waarbij een aantal elkaar nogal tegenspreekt. Degenen die zeggen zeker te gaan stemmen op de website van Rita Verdonk, onderschrijven zelfs 20 van de 31 stellingen.

Zesbaanswegen én minder CO2-uitstoot
Een aantal voorstellen laat zich slecht met elkaar verenigen: zo wil 53 procent van de potentiële TON-stemmers het fileprobleem aanpakken door alle snelwegen in de Randstad minimaal zesbaans te maken en 93 procent wil de accijns op benzine met ten minste 25 procent verlagen. Maar 59 procent van de achterban wil ook dat de overheid meer investeert in het tegengaan van CO2-uitstoot en dat het openbaar vervoer voor iedereen gratis wordt (72% van de potentiële TON-stemmers is hier voor).

Doodstraf heringevoerd
Verder wordt een aantal zeer controversiële maatregelen doorgevoerd als Verdonk het voor het zeggen krijgt. Zo zal de doodstraf worden ingevoerd voor zeer ernstige misdaden als moord, verkrachting en terrorisme als het aan de Verdonk-aanhang ligt (57% van de potentiële TON-stemmers en 71% van de 'zekere stemmers'). Saillant is dat de meerderheid van alle Nederlanders het hier niet mee eens is: van alle Nederlanders is 'slechts' 42 procent voor het herinvoeren van de doodstraf (wat overeenkomt met eerdere metingen die TNS NIPO hierover uitvoerde) en van de niet-potentiële TON-stemmers (degenen die TON noch als eerste noch als tweede keuze noemen) is slechts 36 procent voor deze maatregel.

Moslims krijgen het lastig
De in Nederland wonende moslims krijgen het moeilijk. Zo komt er een boerka-straatverbod als het aan de Verdonk-aanhang ligt (89% van de potentiële TON-stemmers wil dit), er mogen geen nieuwe moskeeën worden gebouwd (80% is het hier mee eens) en 74 procent wil dat de gezinshereniging van in Nederland wonende moslims met hun partners uit het land van herkomst volledig onmogelijk wordt gemaakt. Verder mag het bijzonder onderwijs niet langer worden gesubsidieerd door de overheid (60% is het hiermee eens). Dit zal overigens niet alleen de moslims, maar ook de katholieken en de protestanten treffen.

Hoe gaat premier Verdonk dit betalen?
Wat verder opvalt, is dat de kiezer niet op een paar centen let. Het wensenlijstje is niet bepaald goedkoop: accijns op benzine verlagen, tien procent meer blauw op straat, halvering van de BTW-tarieven, gratis openbaar vervoer, zesbaanswegen in de Randstad en investeringen in het tegengaan van CO2-uitstoot. Of dit allemaal betaald kan worden door de salarissen van politici te bevriezen (waar ook driekwart van de potentiële TON-stemmers voor is), het terughalen van de troepen uit Uruzgan (tweederde wil dit) en een halvering van het aantal Rijksambtenaren (56% staat hier achter) valt te betwijfelen.

Nederland niet uit EU en Euro mag blijven
Wat tenslotte nog opvalt, is dat een meerderheid van de potentiële TON-stemmers niet wil dat Nederland uit de EU-stapt (slechts 27% wil dit) en dat de Euro mag blijven (41% van de potentiële TON-stemmers wil de gulden terug).

1 | Veel (soms tegenstrijdige) meerderheidsstandpunten in Land van Verdonk

  Allen Niet-potentiële TON-stemmer Potentiële TON-stemmer Zekere stemmer Verdonk-peiling*
  % eens % eens % eens % eens
De overheid moet de accijns op benzine met ten minste 25% verlagen 82 77 93 97
Het moet verboden worden om in Nederland, in het openbaar, in een Boerka te lopen 71 63 89 93
Het aantal politieagenten op straat moet met 10% worden verhoogd 83 81 87 93
Er moet een sociale dienstplicht worden ingevoerd voor iedereen die een beroep doet op de bijstand 72 67 83 90
Kinderen vanaf tien jaar moeten onder het jeugdstrafrecht vallen (nu is dat vanaf 12 jaar) 64 57 80 86
In Nederland mogen geen nieuwe moskeeën worden gebouwd 62 54 80 92
De salarissen van politici mogen niet verder stijgen 70 68 75 82
Het moet niet meer mogelijk zijn dat in Nederland wonende moslims hun partners uit het land van herkomst naar Nederland laten komen om hier permanent te komen wonen 55 47 74 79
De BTW-tarieven dienen te worden gehalveerd 68 65 74 87
Openbaar vervoer moet voor iedereen gratis zijn (dus gesubsidieerd door de overheid) 68 67 72 76
De minister-president moet rechtstreeks worden gekozen door het Nederlandse volk 61 57 69 80
Nederland dient zijn militairen uit Uruzgan terug te halen 59 55 68 77
Bijzonder onderwijs (katholiek, protestant of islamitisch onderwijs) moet niet langer worden gesubsidieerd door de overheid 48 43 60 61
De overheid moet meer investeren in het tegengaan van CO2-uitstoot 69 73 59 56
Softdrugs moeten volledig worden verboden 50 46 58 62
De doodstraf zou in Nederland moeten worden ingevoerd voor zeer ernstige misdaden als moord, verkrachting en terrorisme 42 36 57 71
Het aantal Rijksambtenaren dient te worden gehalveerd 48 44 56 72
Er dienen in Nederland meer kerncentrales in gebruik te worden genomen 36 28 55 54
Het fileprobleem dient te worden aangepakt door alle snelwegen in de Randstad minimaal zesbaans te maken 41 36 53 72
In Nederland moet de gulden opnieuw worden ingevoerd in plaats van de euro 34 31 41 54
De subsidies voor cultuur, zoals klassieke muziek, opera, klassiek toneel en beeldende kunst, moeten worden afgeschaft 27 22 38 38
Het rookverbod in de Nederlandse horecagelegenheden – zoals voor 1 juli dit jaar gepland staat – moet niet worden ingevoerd 37 36 38 45
Wanneer werknemers buiten hun werk letsel (botbreuken of ander letsel) oplopen, moeten werkgevers niet langer opdraaien voor de kosten (doorbetalen loon etc.) 30 26 38 48
Boetes moeten inkomensafhankelijk worden 34 34 34 36
Spaarlampen moeten verplicht worden gesteld, gewone lampen moeten worden verboden 35 36 33 44
De maximumsnelheid op de Nederlandse snelwegen moet worden vrijgegeven 24 21 32 42
Nederland moet uit de Europese Unie 17 13 27 37
De Nederlandse overheid moet afblijven van de topsalarissen 16 12 26 21
De belastingtarieven voor de hogere inkomens moeten met 10% worden verlaagd 21 19 26 33
Het homo-huwelijk dient te worden afgeschaft 11 10 14 20
Hulp bij euthanasie moet strafbaar worden 5 6 2 2

* Degenen die 'zeker wel' antwoordden op de vraag: Zou u zelf gaan stemmen op de website van Rita Verdonk?

F2018 | TNS NIPObase CASI | Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van De Volkskrant. Het veldwerk vond plaats op 1 en 2 april van 2008. In totaal werden 898 personen van 18 jaar en ouder ondervraagd.
De steekproef is zo samengesteld dat voldoende personen die in eerdere peilingen hebben aangegeven op Rita Verdonk (Trots op Nederland, TON) te willen stemmen zijn vertegenwoordigd, zodat hierover betrouwbare uitspraken kunnen worden gedaan. In totaal zijn 323 personen ondervraagd die TON als partij van de eerste of als tweede keuze opgeven. Na afloop is de gehele steekproef zodanig gewogen dat ook uitspraken over het gehele electoraat gedaan kunnen worden. De resultaten van het onderzoek zijn herwogen naar geslacht, leeftijd, opleiding, gezinsgrootte, regio en stemgedrag november 2006.

Bij publicatie of verspreiding graag de bron TNS NIPO/De Volkskrant vermelden. Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen met Peter Kanne (tel: 020 522 59 24).

Wilt u op de hoogte blijven van andere gratis publicaties in de toekomst, dan kunt u zich abonneren op onze attenderingsservice.

» Overige persberichten van TNS NIPO